Trong bối cảnh Việt Nam có khả năng được nâng hạng thị trường chứng khoán lên tiêu chuẩn quốc tế, các chuyên gia phân tích đã đưa ra những quan điểm về cơ hội này và những thách thức mà đất nước cần vượt qua để thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn từ quốc tế. Theo các chuyên gia, mặc dù nâng hạng có thể mở ra cơ hội mới, những cải cách cần thiết vẫn phải được thực hiện đồng bộ để đảm bảo sự phát triển bền vững.
Những bước tiến khả quan
Theo bản cập nhật mới nhất từ FTSE, Việt Nam đã đạt được 7 trong số 9 tiêu chí cần thiết để nâng hạng. Tuy nhiên, vẫn còn 2 tiêu chí chính chưa được hoàn thiện. Ông Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng Bộ Tài chính, khẳng định với Reuters rằng ông khá tự tin vào triển vọng nâng hạng vì “các tiêu chí cơ bản và nền tảng đã được đáp ứng”.
Ngày 12 tháng 9 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, đánh dấu một mốc quan trọng trong quá trình này. Dẫu vậy, các chuyên gia cảnh báo rằng việc nâng hạng từ FTSE hay MSCI là một quá trình kéo dài và không dễ dàng.
Ông Nguyễn Việt Cường, Phó Chủ tịch HĐQT Chứng khoán KAFI, cho biết rằng mặc dù thị trường đáp ứng các tiêu chí về quy mô và thanh khoản, sự chậm trễ trong việc tăng cường “trải nghiệm thực tế” cho nhà đầu tư nước ngoài có thể ảnh hưởng đến quyết định cuối cùng.
Cải cách cần thiết để thu hút vốn
Một trong những yếu tố quan trọng để thu hút vốn đầu tư nước ngoài là cải cách cơ chế sở hữu nước ngoài, còn gọi là Foreign Ownership Limit (FOL). HSBS chỉ ra rằng Việt Nam vẫn đang gặp phải khó khăn trong việc mở rộng giới hạn sở hữu nước ngoài trong một số ngành chiến lược như ngân hàng, hàng không, và viễn thông. Giới hạn này có thể lên tới 50%, nhưng tại các ngân hàng thương mại, hạn mức này chỉ là 30%.
Bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc khối nghiên cứu Công ty Chứng khoán MB (MBS), cho rằng không nên quá tập trung vào “danh hiệu” nâng hạng mà cần chú trọng vào chất lượng và thực chất. Thực tế cho thấy rằng việc được xếp hạng vào thị trường mới nổi thứ hai không đồng nghĩa với việc dòng vốn nước ngoài sẽ đổ vào ào ạt. Việt Nam cần đảm bảo các yếu tố tiếp theo như minh bạch thông tin và hệ thống báo cáo tài chính chặt chẽ hơn.
MSCI: Thách thức lớn hơn
MSCI được coi là tổ chức có ảnh hưởng lớn nhất trong phân loại thị trường, với quy mô tài sản gắn liền với các chỉ số lớn hơn nhiều so với FTSE. Hiện tại, Việt Nam không nằm trong danh sách theo dõi để nâng hạng lên thị trường mới nổi của MSCI, mặc dù nếu được đưa vào danh sách này, cơ hội nâng hạng có thể diễn ra vào khoảng năm 2028.
Báo cáo Global Market Accessibility Review 2024 của MSCI nêu rõ Việt Nam vẫn còn 9 lĩnh vực chưa đáp ứng kỳ vọng. Các vấn đề này bao gồm giới hạn sở hữu nước ngoài, việc thiếu thông tin công bố bằng tiếng Anh, và các hạn chế trong thị trường ngoại hối.
Dòng vốn ngoại: Triển vọng dài hạn
Chuyên gia Đồng Thanh Tuấn từ Chứng khoán Mirae Asset lưu ý rằng quyết định công nhận thị trường có vị trí tốt trên thị trường sẽ kéo theo dòng vốn nước ngoài theo một lộ trình dài hạn. Bản chất, quy mô nguồn vốn lớn sẽ yêu cầu một kế hoạch giải ngân hợp lý và kiên nhẫn hơn từ phía các nhà đầu tư.
“Việc nâng hạng cũng có thể diễn ra ngay sau khi được xếp hạng mới, nhưng điều quan trọng là làm sao duy trì sự ổn định của thị trường sau đó,” ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, nhấn mạnh. Ông cũng cảnh báo rằng nhiều quốc gia sau khi được nâng hạng đã thấy dòng vốn tăng nhanh nhưng sau đó lại không duy trì được, dẫn đến hạ hạng trở lại.
Lịch sử “lỡ hẹn” và tương lai hứa hẹn
Việt Nam từng được FTSE Russell đưa vào danh sách theo dõi để nâng hạng vào tháng 9 năm 2018. Tuy nhiên, những lần “lỡ hẹn” đã khiến nhà đầu tư thất vọng nhiều lần. Trong kỳ phân loại gần nhất, thị trường chưa đáp ứng tiêu chí về cơ chế thanh toán và tiếp tục bị loại khỏi danh sách nâng hạng.
Chu kỳ đầu năm 2023 đã ghi nhận thị trường chứng khoán Việt Nam có sự hồi phục mạnh mẽ, dù vẫn còn khoảng 10-15% dư địa trước khi đạt đến ngưỡng bình quân của các thị trường mới nổi. Hiện tại, mặt bằng định giá của Việt Nam so với các thị trường trong khu vực ASEAN cũng còn thấp hơn. Nếu VN-Index tiến lên ngang bằng với các thị trường này, sẽ có cơ hội tăng trưởng khoảng 13-15%.
Tóm lại
Việt Nam đang đứng trước cơ hội nâng hạng thị trường chứng khoán, mở ra triển vọng hút dòng vốn nước ngoài. Tuy nhiên, để biến cơ hội này thành hiện thực, đất nước cần tiếp tục cải cách và tháo gỡ nhiều nút thắt còn tồn đọng trong cơ chế sở hữu, minh bạch thông tin và đảm bảo trải nghiệm cân bằng cho nhà đầu tư nước ngoài.
Xem Thêm Tại >>> https://bdsxunghe.com/